16 Ağustos 2009 Pazar

Pazar veya Yekşenbe

Google'a "Sunday" yazınca karşımıza çıkan resimler; genellikle parıltılı, aydınlık ve görünce insana "Pazar günü ne de güzel şeymiş" dedirten dalgalar oluyor. O halde bizim bugüne dair hissettiğimiz şeyler, neden yukarıdaki resim gibi? Ya da "Ahanda Pazar günü geldi. Gündüzüyle, gecesiyle ne kadar güzel geçecek şimdi" hissiyatı nerelere kaçtı da biz bulamıyoruz?

İngilizce Sunday ve Almanca Sonntag, ikisi de "güneş günü" demek. Peki bu bizim "Pazar" nereden gelmiş? Etimolojik sözlük de yok ki yanımızda, bakalım; kıçımızdan uyduracağız şimdi...

Yine en mantıklı tahmin "Bâzâr" olsa gerek. Herhalde eskiden tatil günü Cuma olduğundan Pazar günleri açıktı çarşılar vs. Oradan, o kelimeden bugüne ve bu kelimeye devrilmiş olmalı.

Aslında, eski zamanlardaki gibi kalsaymış ya gün isimleri. Farsça'dan gelen küçük ezberi hatırladığım kadarıyla şöyleydi.

Cumartesi : Şenbe
Pazar : Yekşenbe
Pazartesi : Duşanbe
Salı : Seşenbe
Çarşamba : Çeharşenbe
Perşembe : Pençşenbe
Cuma : Cuma

"Şenbe" gün anlamına geliyor. "Yek, Dü, Se, Çehar ve Penç" de "Bir, İki, Üç, Dört ve Beş"
Hafta da "Yedi" anlamına gelen "Heft" kökenli zaten.

İlk paragrafın son iki cümlesi; hani o soru cümleleri. Cevapları malum ve cevapları ırak. Gözden ırak, gönülden de mi ırak? Kimine göre değil, kimine göre öyle...

Hiç yorum yok: