Boyle Isim Olur mu?

Flying Dutchman’de Gand’in isimler ile ilgili yazisini okuyunca ve Joe’nun kopeginin adini duyunca, aklimiza bir diger insan dostu (bazen de cuzdan dusmani) canliya dair isimler geldi. Onca yillik ganyan hayatimizi birlikte gecirdigimiz safkanlarin isimlerinden secme yapmak zor aslinda ama bir cirpida akla gelenlerden ufak bir derleme yaptim, her harften bir tane olmak uzere.. En carpicisi ile baslayalim.

Pazar gunu, ogleden sonra… Kahvaltisini edip gazetesini okuyan mudavim tayfasi, bulteni kapip kic cebine, kalemi tutup ic cebine koymus, ganyana gelmis. Bir yandan hafta icine nazaran gec saatte kalkmanin mahmurlugu, diger yandan Pazar gunu sessizligi derken, yaris saatlerinin baslamasina yakin millet ufaktan hareketleniyor. Tiyolar, bahisler, inatlar, giderler girla… Bos kosu da yapiliyor ve altiliya son seklini vermeye baslayan yaris cemaati yeniden sessizlige burunuyor. Tam o esnada yasini basini almis, yarislarin kurdu bir amca egildigi bultenden kafasini kaldiriyor ve jokeyi ceza alan atin, yeni jokeyini yuksek sesle ganyana soruyor:
“Bugun Annem’e kim biniyo lan?”

Sorudan sonraki iki uc saniyelik sessizligi takip eden surecte, asma kat ganyan bayii kahkahadan yikiliyor. “Yuh ulan o nasil laf oyle”den, “Bugun Halis biner, yarin Yemen, kacmiyor ya oglum annen”e genisleyen bir cetvelde cirkinlesiyor akranlari. “Dilim surctu ne var lan?” bile diyemiyor kendisi. Zira atin adi gercekten Annem…

ANNEM
Bir insan atina neden boyle bir isim koyar? Yillardir dusundugum halde ben bulamadim. Bulabilen ya da (okursa) atin sahibi beri gelsin. Yalniz hakikaten komik oluyordu. Spikerler atlari tanitirken “7 numarali Annem, jokeyi falanca ile...”. Nasil yani?

BILIYOR MUSUNUZ KIM
“Geliyor” kelimesi at yarislarinin en kisa mesafelisinde bile defaten tekrar edilen bir seydir.” Biliyor musunuz kim geliyor” dendigi zaman verilmesi gereken muhtemel cevap “Nasil soru lan o?” ya da “Bilmiyoruz, kim geliyor?” olabilir ama ya atin ismi boyleyse. 1988 dogumlu safkan, Suleyman Akdi hayranligimizin baslangicini olusturur. Altili ganyanla iyice hasir nesir olmaya basladigim 12 yasliligimizda imparatorla ust uste bes alti tane Istanbul kum pist yarisi kazanarak gonullerde taht kurmustu.

CIHAN YANDI LUTFIYE
Lutfiye ismini iki yerde gorduysem ve ikincisi “Bir Demet Tiyatro”daki Lutfiye Fidillioglu ise, birincisi de Cihan Yandi Lutfiye’dir. Bu silik sayilabilecek safkana dair hatirladigim iki sey, kazandigi bir 2400 yarisi ile agabeylerin onun hakkinda yaptigi “Bunun annesi Banu Alkan, babasi da Cuneyt Arkinmis ehe ehe” seklindeki esprileriydi. Zira bu safkanimiz “Kilicaslan-Afrodit” yavrusuydu.

ÇİKASKONDİKAS
Gorup gorulebilecek en kofti kacak atlardan birisi olan Cikaskondikas (ismini bir daha yazmayacagim, yoruluyorum) starttan ciktigi an itibariyle, yeni baslayanlara “Yarisi 30 boy onde bitirir” dedirtir, sonunda ise ongorulen farki kendisi yerdi. Bugun hala “Kacak at” denildiginde kendisinin akla gelmesi, biraz bu tarzindan, biraz da isminin akilda kaliciligindandir. Kacak at demisken; basta Abbas olmak uzere, Kazbek, Resneli ve Harbinger’a da selam ederim.

DOKTOR SAIMBEY
Artik at sahibi, Saim Bey isimli doktorunu cok sevdigi icin mi, yoksa sinir oldugu icin mi bu ismi koymustu, bilemiyorum. Sahibinin atlara duymasi muhtemel sevgi veya yarisi kaybeden bir safkana “Senin ben ecdadini…” ile baslayan sinkaflar hatira gelince, ikisi de mumkun. Kaldi ki totosu akla geldiginde, amac birinci de olsa ikincinin gerceklestigi goruluyor,

ECZACI MUSTAFA
Tip sektorunden bir diger isim. Ayni zamanda tanidik birisi olma ihtimali olan bir diger isim sinifina da giriyor.
“Yarin oburgun at sahibi olursan ismini Eczaci Mustafa koysana”
“Tamam ulan, senden degerli mi?” seklinde bir diyalogun eseri de olabilir. Ama her halukarda ilginc.
“En dis kulvardan da Eczaci Mustafa atak yapiyor. Onun sagrisinda Camci Selami, onun da iki boy gerisinde Manifaturaci Suleyman...”

FIŞFIŞ 4
“Fış fış kayıkçı. Kayıkçının küreği. Hop Hop eder yüreği. Akşama fincan böreği. Bizim evde et var. Bir yaramaz tekir var. Tekir eti yerse. Annem beni döverse...” seklinde oyunlu bir tekerleme vardi biz cocukken. Fisfis 4’u yaris, daha dogrusu yarismama hayatinin sonlarinda yakaladim. Sonuncu olmadigi herhangi bir yarisi izlemek mumkun olmadi. Hadi, sonuncu olmasin da sondan ikinci olsun. Fisfis’in Fisfis 4’den sonra dogmasi ve 2 ile 3 numaralarin hala beklenmesi de cabasi. Ilac icin bir at sahibi boyle isimler koysa da seri tamamlansa...

GAY PRINCESSE
Bir gun girdigimiz Tarlabasi’na nazir Ganyan Bayii’nde;
“Oglum ibneymis lan o at”
“Bulent Ersoy’un altinda calisanlarin cani yok mu lan? O da ekmek, bu da ekmek” seklindeki diyaloga sahit olmus, akabinde cikan kavgayi izlemistik. Detaya girmeyelim. Safkanimiz, kosularina bakilacak olursa, nedenleri itibariyle degilse de sonuclari acisindan kendisine guvenmeyenleri hakli cikarmis, tayligi disinda tek yaris olsun kazanmamistir.

HAMAMCI N
Neden hamamciydi? Neden sifatinin akabininde herhangi bir isim yoktu da N idi? Bilmiyorum. Bilmek de istemiyorum.

İMPARATOR SÜLO
“Isim babasi gibi pistlerde esmesi beklenen bir safkandi ama bu agirlik altinda ezildi” demek isterdim ama bildigimiz vasatti sadece. Kariyeri boyunca kendisi hakkinda merakla beklenen tek sey ve tek takip sebebi “Bakalim Sulo, Sulo’ya binecek mi?” oldu.

JUST FOR OSMAN
2004 dogumlu, Sri Pekan yavrusu, kumun kalitelilerinden bir safkanimiz ancak bu durum, “Sadece Osman Icin” isminin gizemli ilgincliginden bir sey goturmuyor haliyle. Hangi Osman? “Ekmek Teknesi” dizisinde bir diyalog vardi.
“Misal…”
“Genc Osman”

KİSBUMAGNUM
Isim konarken boyle bir sey amaclanmadigi kesin ama Algida’nin Magnum reklamlarindan oturu, ganyanda essek kadar insanlarin ellerini edep yerlerine goturerek, torun torba sahibi akranlarina “Kis-bu-magnum” diye espri (?) yapmalarina yol acan bir atimizdi kendisi. Kirk yilin basi gelip, ganyanin yarisina kuponlari yirttirinca, bahiste kendisine yer verenlerin “Yedin mi magnumun hasini?” seklinde yaklasimlari da vuku bulmustur.

LAMAZIGOGO
Bir “Ne desem, ne yazsam kifayetsiz kalir” isim daha. Anlamini bile bilmedigimiz icin bir sey soylemek mumkun degil. Ilginc iste… Yalniz isminin hakkini verip, onuncu siradan yukarida yaris bitiremedigi bir kariyeri oldugunu da belirtelim.

MAHALLE ÇOCUĞU
Yillar once Hasan Ozaydin, Fenerbahce Baskani iken, kursude “Biz Anadolu cocuguyuz” diyince, kendisine muhalif olan efsane baskan Ali Sen’in efsane bir cevabiyla karsilasmisti. Simdi diger atlar icin de o cevap verilse, yanlis mi olur? Kardesim senin atin mahalle cocugu da diger atlar...

NAAPTIN
Aslinda ilgilileri olarak “Iyi bok yedik, seni aldik at diye” koyacaklarmis da vazgecmisler gibi bir isim. Kendilerine yuklenmek yerine ati secmisler kurban olarak. Ben bu safkanimizin 20 liradan asagi ganyanla kostugunu (ve on taneden fazla atin kostugu yarislarda ilk ona girebildigini) animsamiyorum. Son biraktigimda isminin ilk harfi okunur olunmaz silinenlerdendi.

ONURLU HODİDİK
Bu isim hakkinda bir sey yazmak istemiyorum. Ne diyeyim ki?

ÖZDE LAİK
Listenin en yeni ve en siyasi ismi. 2005 dogumlu ve hala yaris hayatina devam ediyor. Insan zaman zaman dusunmuyor degil. Bir karambol olursa, iceri alirlar mi diye?

PRINCE CHARLES
Turk halkinin Prenses Diana sempatisi yuzunden koruklenmis olan gercek Prince Charles’a olan nefrete,
starttan gec cikma huyu ve olur olmaz verdigi yarislar yuzunden zirve yaptirmistir at Charles. Kazandigi yarislarda nispeten genc olan bizim kusaga “Charles Is Basinda” muzigini islikla caldirirdi. Ancak ekseriyetle yaris kazanmadigindan, zavalli Ingiltere Kralicesi’nin bir kulaginin arkasi kalirdi.

ROYAL HÖRST
Royal tamam da Hörst neydi? Bilmedik, bilemedik. Onu da boyle kabul ettik.

SEN GELMEZ OLDUN
Delikanli gibi, acik acik konmus bir isim. “Umidimiz yok yaris kazanmandan ama biz seni boyle de seviyoruz” demisler adeta. Bir ekurisi olsa, adi “Bir Gece Ansizin Gelebilirim” olsa. Yakismaz mi?

ŞALDIRŞOP
Susam Sokagi adindaki psikopat yuvasini hatirlamayan yoktur. Kirpik, Minik Kus, Kurabiye Canavari, Edi ile Budu, Tahsin Usta derken cocuklugumuzu yemeye yeltenmis bu yapimda “Halaaaa hop, tereyagli balli ekmek” diye bir tekerleme de vardi. Iste Saldirsop insanin aklina bunu getirir, baska da bir sey getirmez.

TETKİK MERCİİ
Piste cikiyorsun, boxa giriyorsun ve kosuyorsun. Tamam kosu icerisinde bir takim stratejik hadiseler vuku buluyor ama alt tarafi “Pistin icinden mi gitsem, disindan mi?” diye dusunuyorsun. Bunun neyini tetkik edeceksin bre beygir? Tamam ismin karizmatik bir durusu var ama o da iki sonraki maddenin yaninda ezilir kalir.

UAGADUGU
Susam Sokagi’nda verdigimiz gibi bir ornekleme olacak. Meshur Devekusu Kabare’nin, yine meshur “Yasaklar” isimli oyununda Tas Devri’nde gecen bir ask hikayesi vardir. “Tas Tas Tas. Yontmaaa. Tas Tas Tas. Cilaliiii” diye bir muzikle acilan parodi. Oynayan tayfa tas devri diliyle konusurken, Metin Akpinar ve Funda Oskay mevzuyu Turkce’ye cevirirler. Iste orada Ali Yalaz, Selim Nasit’ten elindeki kuslarin yarisini ona vermesini isterken “Uagouauago” gibi bir sey der. En mantiklisi bu gibi. Oyle olmali...

ÜNİVERSİTELİ
“Tahsilli at olmaz” diyenlerin haltettiginin resmidir efendim. Nasil olmazmis? Veliefendi’de dekan olacak. Demedi demeyin.

VEZNEDARÜLMUAZZAMA
Karizmatik isim demistik. Buyrun karizma. Oyle ki kosmadan paralar kendisine getirilecek neredeyse. O derece buyuk veznedar. Kanuni’nin, kendine hitabet harikasi, Fransiz kralina kucumseme abidesi mektup baslangici gibi. Gelin gorun ki kariyerinde tek yaris var ve Elazig’da kosulan bu yarista ilk on bes sirada ismine rastlanmiyor. Olmayinca, olmuyor.

YAPTA GÖRELİM
Bu isme dair tahmin su. Birisi arkadasina bir at hediye ediyor ve diyor ki; “Sen simdi bu ati al ama yarisa falan sokma. Kazanamaz”. Sonra inat basliyor, kazanir, kazanamaz derken, “Tamam ulan, kazansin da gorelim” diyorlar. Ismi de oylece kaliyor. Jokeyi kimdi hatirlamiyorum ama bir yaris kazanmisti. Kendisine guvenenleri mahcup etmedi.

ZAPTI NA MÜMKÜN
Alfabenin son harfi ve son ornegimiz, cok iyimser bir isim. Yaris hayatina da oyle basladi. Bir maiden ve ilk yaris icin oldukca uzun olan 1600 metre kum pistte birinci oldu ama arkasi pek ismine layik gelmedi. Ha, yaris kazanmadi mi? Kazandi tabii ama pek oyle “na” bir durumu olmadi.

Gelelim isin ahkam kismina. At tayfasi duygusaldir. Sirtindan dustugunuzde, herhangi bir karakter bozuklugu yoksa, gelir basinizda bekler. Kendi kabahati yoksa bile, ozur diler gibi olur. Yarisiyorsa kaybedince uzulur. Maneviyati kuvvetlidir. Bu minvalde, herhangi bir kotu niyet olmasa da boyle isimler konan atlar icin uzulmusumdur. Atlar isimlerini sahiplenirler. Kurbaga degillerdir. Makara gecer gibi isim konan attan madden ve manen bir sey beklememek lazim.

“Bir bas, bir boyun iterek Tamerhan onde. Sergen geliyor. Cas saldiriyor. Yavuzhan da veriyor. En dis kulvardan da Haberbatur, koptu geliyor” yarisina, yukaridan bes isim secip koyun, sampiyon ve vasat arasindaki fark gun gibi ortada.