3 gundur internet baglantimiz yok. Ambara gelen kablolar kesilmis. Giris-Cikis programini da kullanamadigimiz icin, isler dag gibi birikti. Ben de sanirim “Madem ki is yok, neden kendi basima is acmayayim’ diye dusunmus olacagim ki bunyenin alismadigi yemeklerden hafif zehirlendim. Doktor “Bir miktar da psikolojik” dedi. Zaten bu benim basima gelen saglik problemlerinden birinde de “Biraz psikolojik” demeseler disimi kiracagim. Gerci bu sefer de disimi kirinca “Bak, psikolojik demistik. Neticede manyaga bagladin” derler.
“Ulkenden ilk defa mi ayriliyorsun? O yuzden mi canin sIkkin?” diye sordu doktor. “Alakasi yok ama ihtisasiniz psikoloji olmadigi icin bu soruyu ictenlikle cevaplayarak, detayini anlatmiyorum. Gerci ihtisasiniz bu olsaydi da memleketten 4000 km. otede bir psikologa kendimi anlatmazdim sanirim” diyen artist-ukala karisimi bir hastayi ben sahsen evire cevire doverim ama adamcagiz yuzume guldu. Tahminen icinden sovmekle yetindi.
Malatya’da, Askeri Cezaevi’nde 1 ayda ulastigim halet-i ruhiyeye burada 10 gunde kosar adim kavustum. Ofisten disari cikar cikmaz basim agrimaya basliyor, migren gibi (Ulan hala ayni artistlik. Doktor degilsin sen. Migren gibi olunmaz, migren olunur. Degil demek ki). O yuzden ofis-yemekhane-oda ucgeninde gidip, geliyorum. Gece 22:00’a kadar calisma (19:00’dan sonrasi nafile namazi gibi gerci), 1’e kadar varsa internet, yoksa yanimda getirdigim muhtelif anime filmler ve belgeseller arasinda gezinti, yarim saat kadar Kazakistan daglarina bakarak oturus, yarim saat sehre bakarak oturus, 2-3 saat kadar kitap okuma seansi, 05:00’de uykuya dalis, 07:00’de cep telefonunun kalk borusu, 08:00’de ofis… Yakalayin yesil isigi, hesapli parlak bulasigi reklami monotonlugunda bir durum yani.
Malatya’da iki saat uyudugum gunlerde (yani hemen hemen butun usta birligim boyunca), mahkumlarin alis ve cikis muayenesi icin getirilip goturulmesine ara ara istirak ederken, kendim hakkinda birseyler danistigim tabip komutanim, uykusuzlugum icin “En kotusu, az uyumana ragmen gun icinde uykusuzluk hissetmemektir. Demek ki surekli uyaran, mesgul ederek dinc tutan fakat hasir alti ettigin bir seyler var. Nihayetinde patlar” demisti. “Bomba gibi mi eheheha’ diye suratimda adeta bir Chelsea smilela, aklimca espri yapmam (insanin espri anlayisi da zaman zaman bulundugu ortama uyum sagliyor. Sukur ki kalici olmuyor) ile komutanimin dediginin cikmasi arasinda gecen o bir aylik kisacik surenin sonunda, kibarca hanyayi Konyayi, kabaca ise ebemin orekesini gormustum.
Bu gunler, bu durumlar tanidik geliyor bana o yuzden. Lakin burada hersey planli programli. Yapilacak isler de oyle. Hersey gunluk bir cercevede. Askerde artik kafamin ici dolmaya basladiginda kalkip haftalik (hatta abartip aylik) nobet cizelgeleri hazirladigim oluyordu. -20 derecede devriyeye cikip sakaklarima kadar heryeri usutuyordum. Olmadi eski mahkumlarim dosyalarini duzenliyordum. Yani kendime angarya cikarabiliyordum. Burada ise kitaplar bittikten ve manzaraya bakarak oturmaktan sIkIldiktan sonra bosluklari nasil dolduracagima dair en ufak bir fikrim yok. Milletin islerine de sarayim diyorum ama Malatya’daki vaziyetim aklima geliyor. Orada asiri calismaktan hastalandigimda ve ayakkabi numaram gibi 43 derece atesim ciktiginda uc boyutlu gozlukle dunyaya bakiyor gibiydim, kirmizi ve yesil. Yattigim yerde ben sayiklarken “Bu herif oluyor” dediklerini hayal meyal hatirliyorum. Katir dozu igneleri yedikten sonra kisa surede kendime gelmistim ve 3 gunluk yatak istirahatini de “Yatarsam aynisi olur komutanim” seklinde (Goruldugu gibi tibbi konularda ukalalik baki) bir ikna seansindan sonra yazihanemde gecirmistim ama iki yil icinde iki kez “Gidici” mertebesine yaklasabilmis olmak (“Az salaklik degil” aslinda) hususundaki ilk sefer “O kadar kotu dediler, tas gibi ciktim arkadas” havasi, o sefer yerini “Ulan az kaldi gidiyoduk galiba”ya birakti. Dolayisiyla bir kez daha Malatya tipi bir sey yasamak istedigimi soyleyemem.
Peki onlem aliyor muyum, yani “… …… rahvan gitsin” diyebilip, kafaya takmadan yapabiliyor muyum? Hayir. “Tesbihte hata olmaz”a siginip, edebi gorunse de benim disimda hemen herkesce bir sey anlam ifade etmemekle itham edilebilecek bir benzetme yapayim; kuslar ucamadan yerde yurumeyi kafalarina takmazlar mi?
Ambarda durumlar oldukca iyi. 48 yasinda, Kazak bir arsiv sorumlumuz var. Adi Bazarhan. Edebiyat ogretmeniymis. Bana Rusca ogretmeye oldukca hevesli. Simdiden iyi sabahlar, iyi gunler ve iyi aksamlar demeyi ogrettigi icin mutlu. Ogretmen refleksi iste… Yalniz ara sira ucup kulliyen Rusca konusuyor. Sonunda bana da “Anladin mi?’ diyor. En sonunda bir sefer yine boyle cosup “Anladin mi” diyince, ben de ayni sekilde mukabele edip “Vur pence-i alideki semsir askina. Gulbank-i asmani tutan pir askina. El lesker-i mufettihul ebvab. Vur, vur bugun. Feth-i mubin-i zamin o tebsir askina. Dussun celengi Rumun. Egilsun ser-i frenk. Vur Turk’u gonderen yedi takdir askina. Son savletinle vur ki vur ki acilsin bu surlar. Fecr-i hucum icindeki tekbir askina” seklindeki Yahya Kemal siirini soyleyip, “Anladin mi?” diye sordum. “Yok” dedi. “Yaa Bazarel Pasa. Ugrasma benimle katliam cikar” dedim. Atasozu zannedip not almaya calisti. Sevimli, saka gibi adam valla.
Atasozu meraki var bir de. Gelip gidip bir atasozumuzu soyluyor; “Kedi uzanamadigi cigere mundar dermis’ vs. vs. Bana “Sen de biliyor musun?” dedi. Bilmez miyim dedim ve ufaktan basitlerle basladim. Bir kac gun gecsin, aklini alacagim yine. O simdi “Hizli kosan atin boku seyrek duser”i, icinde bok kelimesi var diye cok orjinal ve marjinal saniyor. Ben onu asil “Halayik, kapiyi s..ildikten sonra kapatirmis”, “G.. kismetten cikince s.. Bagdat’tan gelirmis” ve “Essek olecek, ters donecek, s..i gunes gorecek” gibi atasozlerimizden sonra gorecegim.
Kazakca ile Rusca arasindaki fark oldukca buyuk. Kril alfabesi ise ortak temel. Kazakca kelimeler bizimkilere cok yakin. Biz gun diyoruz, onlar kun mesela. Bu lisan mevzularina insan ister istemez uzuluyor. Ne dilimize taban olusturan bu temeli anlayabiliyoruz ne de daha ancak 80 yil oncede kalan kendi eski yazimizi.
Burada oldukca fazla Turk nufus var ama ulke cok buyuk oldugu icin belli bir yerlesim birimine gidip yerinde incelemek cok zor. Bu anlamdaki en yakin toplu yerlesim 4 saat uzaklikta Ahiska Turklerinin.
Santiye disina cikislarda belli sikintilar yasanmis daha onceki surecte. Enka calisanlarinin Tengiz’de basina gelen 100 yilin dayagi olayinin burada yasanmasi zor cunku duydugum kadariyla oradaki Turk isciler karsi cinse yaklasim hususlarinda sirazeden cikmislar ve dayaga gel demisler. Tabii kavgada yumruk sayilmadigi icin kurunun yaninda da yas da cayir cayir yanmis. Gozlemleyebildigim kadariyla, sahadaki vasifsiz iscilerin tavirlari katlanilir gibi degil. Izole ortamda calismama ragmen sadece bos vakitte sahayi gezerken sahit oldugum bir iki hareket “Bunlarla beraber calisana Allah kolaylik versin” dedirtti. Uzumun uzume bakarak renk degistirmesi kabilinden yerel isciler de bizimkilerin saka anlayisine adapte olmuslar. Saga sola “eholeaheoyy” seklinde seslenen Kazaklar var.
Ne diyorduk? Disari cikislar… Staff olarak bizim cikislarimizda bir problem olmasi olanaksiz gibi duruyor, zira arabalarla semt merkezine kadar gidilip geliniyor ve araba olmasa bile bizim memlekette 50 lira tutacak taksi ucreti burada benzin fiyatlarinin ucuzlugundan oturu sadece 10 lira tutuyor. Orient diye bir lokanta varmis burada. Her turlu Turk yemegi ve ickisi mevcutmus. Pasaportu alir almaz gidip bir buyuk Yesil Efe acacagim. Tek basima icecegim. Moda Melek’deymis gibi… Asagidaki sarki caliyormus gibi…
Mihrabım diyerek sana yüz vurdum.
Gönlünün dalında bir yuva kurdum.
Yıllardan beridir yalvarıp durdum.
Sevgilim demeyi öğretemedim.
Gönlünde sevgime yer vermedin de.
Yaban güllerini hep derledin de.
Ellerin ismini ezberledin de.
Bir benim adımı öğretemedim.
Sonunda hicranı öğrettin bana.
Ben sana sevmeyi öğretemedim.
Beste: Avni Anıl - Güfte: Turgut Yarkent - Makam: Nihavend
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder